Okul Korkusu (Fobisi) Nedir?
          Çocuklarda okula gitmek istememe ve gitmeme durumu, okul reddi veya okul korkusu olarak adlandırılır.
Çocuk bir gün birden bire okula gitmek istemez; zorlamalar karşısında endişe duyar; panik içine girer, midesi bulanır, kusar, başı döner, ağlar gitmemekte direnir. Bazıları zorlamalara dayanamayıp yola çıkar, ya yarı yoldan döner, ya sınıftan çıkar eve gelir. Başlangıç bazen sinsidir.Ön belirtiler günlerce sürebilir. Çocuk neşesizdir, uykuya dalmakta güçlük çeker. İştahı kesilir, ödevlere karşı ilgisi azalır. Her sabah bedensel bir yakınmayla uyanır. Başı, karnı ağrır, midesi bulanır ve sonunda bir gün okula gitmeyeceğini söyleyiverir.

Neden olarak öğretmenden korktuğunu yada arkadaşının kendisini rahatsız ettiğini söyleyebilir. Bazı çocuklar ise tanımlayamadıkları bir korkudan söz ederler. Çoğu zaman evde rahattırlar. Şiddetli vakalarda çocuklar evde de huzursuzdurlar. Bağlı ve bağımlı oldukları aile bireyini (bu genellikle annedir) bir yere bırakmaz, peşinde dolaşırlar. Kronik anksiyete (sürekli kaygı) içindedirler, hiçbir şeyle oynamazlar. Belirtiler genellikle okula gitme vaktinde yoğunlaşır, okuldan ayrılma vaktinde azalır ve daha çok Eylül, Ekim aylarında ortaya çıkar.Çocuk evden uzaklaşıp okula geldiğinde annesine babasına veya kardeşlerine bir şey olacak kaygısını taşır. Çocuklar için düşünülebilecek en büyük korku ana babadan ayrı düşmek, yalnız kalma korkusudur. Eğer anne veya baba “ beni üzersen annesiz, babasız kalırsın” yada benzeri sözler kullanırsa, her tehlikede sığındığı ailesinin kendisini bırakıp gitmesi olasılığı çocuğu sınırsız biçimde tedirgin eder.

         Yapılan çalışmalar, özellikle ilkokul döneminde olan çocukların yüzde beşinin okul korkusu yüzünden okuldan geri kalmakta olduğunu göstermektedir. İlköğretim ikinci devrede ve lisede de görülebilen okul korkusunun tedavisi yaşı küçük olan çocuklarda daha kolay olmaktadır.

Okul Korkusunun Nedenleri
         Okul korkusu ne şekilde ortaya çıkmış olursa olsun, kaynağı genelde anneden ya da anne yerine geçen kişiden ayrılma korkusudur. Bu hastalık aslında bir aile nevrozudur. Okul korkusu olan çocukların bulunduğu ailelerde genellikle aile birbirine çok bağlı ya da bağımlıdırlar. Sürekli biri öbürüne bir şey olacağı korkusunu yaşar.

En sık görülen nedenler olarak şunlar söylenebilir:
1. Anne yada baba sürekli anksiyeteden (kaygıdan) yakınmakta ve kendilerine bir şey olacağından korkmaktadırlar.
2. Anne-baba çocuğa okulda, yolda bir şey olacağından korkmaktadırlar.
3. Çocuk kendi yokluğunda anne yada babasına bir şey olacağından korkmakta ya da kendisini terk edip gideceklerinden korkmaktadır.
4. Çocuk anne ve babasının yokluğunda kendisine bir şey olacağından korkmaktadır.
         Okul korkusu geliştiren çocuklar genellikle başarı kaygısı olan, uslu, uyumlu, aşırı onay bekleyen çocuklardır. Bu kişilik özelliklerine sahip çocuklarda tetiği çeken bir etken, hastalığı başlatır(ailede hastalık, ailede sosyoekonomik bir kriz, kardeş doğuşu, göç, bir kayıp, okul veya öğretmen değişikliği, okulda onurunu, bedenini tehdit eden bir durum gibi).

Neler Yapılmalı?
         Okul Korkusu öncelikle okul rehber öğretmeninin görüşü doğrultusunda bir çocuk psikiyatristi yada psikolog tarafından değerlendirilmelidir. Bu hastalığın tedavisinde, çocuğun bireysel tedavisi yanında aile tedavisi de gerekebilir. Özellikle de öğretmenin sıcak ilgisi, eğlenip oynayacak ortamın varlığı çocuğun kısa süre içerisinde gevşeyip rahatlamasına yardım eder.

         Bu çocukların girdikleri bu yeni ortama uyabilmeleri ve kendilerine güvenlik içinde hissedebilmeleri için de kendilerine güven sağlayıcı birine ihtiyaç vardır. Küçük çocuklara okulda bu güveni en iyi biçimde verebilecek kimse öğretmenleridir. Öğretmen onun gözünde güçlü ve önemlidir. Eğer ulaşılmaz bir otorite ise hemen her çocuk için bir tehlike oluşturur.

Okul Korkusunu Yenmesi İçin Çocuğunuza Nasıl Yardımcı Olabilirsiniz?

1. Çocuğunuzun okula dönmesi konusunda ısrar edin.
2. Okula gitme zamanlarında eskisinden daha kararlı olun.
3. Okul çalışanlarının yardımını isteyin.
4. Çocuğunuzla okul korkusu hakkında konuşun.
5. Çocuğunuzun akranları ile zaman geçirmesine yardımcı olun.

Kaynak: Zeytinburnu Rehberlik Araştırma Merkezi Yayınları

                                                                                                                                      Düzenleyen

                                                                                                                                     Şirin YAMAN

                                                                                                                            Özel Eğitim öğretmeni